علّتهاي حواسپرتي دانشآموزان و راههاي افزايش دقّت
علّتهاي حواسپرتي دانشآموزان و راههاي افزايش دقّت
حواسپرتي دانشآموزان، سه منشاء دارد:
1- حواسپرتي دروني و ذهني؛ مانند:
☻ مشغلهي ذهني دانشآموز؛ شامل مواردي از قبيل: درد، رنج، غم و غصّه
☻ اضطراب و نگراني دانشآموز
☻ گرسنگي و تشنگي
☻ ترس، خشم و شادي
☻ بيماريهاي گوناگون
☻ بيعلاقگي به موضوع درسي
☻ فشارهاي رواني
☻ ناراحتيهاي جسمي و روحي مادر در قبل، هنگام و بعد از زايمان (که تأثير مستقيمي بر دقّت فرزند دارد.)
2-بي دقتي و حواس پرتي بيروني و محيطي؛ مانند:
☻ سردي و گرمي هواي کلاس درس
☻ نور شديد و نور ضعيف
☻ صداهاي ناهنجار و گيج کننده
☻ روشن بودن رسانههاي صوتي و تصويري و ...
3- گاهي برخي حوادث و اتّفاقات، فضاي رواني فرد را دچار اختلال ميکند؛ مانند:
☻ در برخي موارد، دانشآموز احساس ميکند نياز ندارد يک موضوع خاص را ياد بگيرد و همين، باعث عدم تمرکز او نسبت به آن موضوع ميشود.
☻ کمبود محبّت و نشاط در خانواده
☻ احساس نا امني
☻ توقّعات بيش از ظرفيّت کودک
☻ مقايسهي کودک و نوجوان با ساير همسالان خود
برخي راههاي افزايش دقّت و تمرکز حواس در دانشآموزان
☻ تهيّه ليست و يادداشت کردن کارها و تکاليف مربوطه که توسّط معلّم ارائه ميشود.
☻ خستگي زياد موجب عدم تمرکز است؛ بنابراين کمي استراحت لازم است.
☻ از روانشناس و مشاور کمک بخواهيد.
☻ زماني که دانشآموز دقّت ميکند، او را تشويق نماييد و پاداش دهيد.
☻ معلّم بايد جهت افزايش دقّت کودکان، از مطرح کردن مطالب تکراري خودداري نموده و موضوع را عوض کند و از روش ديگري کمک بگيرد.
☻ نحوهي نشستن دانشآموز در کلاس درس، بر تمرکز وي موثّر است؛ بنابراين مراقب باشيد که دانشآموز در هنگام ارائهي درس و ... سرش را به حالت خوابيده روي ميز نگذارد و صاف و درست بنشيند.
☻ اگر مطالب بهصورت شعر و يا ريتميک باشد، موجب تقويت دقّت دانشآموزان ميشود.
☻ نظم داشتن در امور تحصيلي، بر تمرکز حواس ميافزايد. کودکاني که بينظم هستند، دقّت کمتري هم دارند.
☻ به دانشآموز کمدقّت، مسئوليّت داده و او را در کارهاي گروهي شرکت دهيد تا بدين وسيله، برخي مطالب را از دوستان خود فرا بگيرد.
☻ اعتماد به نفس دانش آموز را با تشويق کردن افزايش دهيد.
☻ خواب و غذاي کافي در افزايش تمرکز حواس، تأثير فراواني دارد؛ بنابراين دانشآموزانِ خوابآلود و يا گرسنه و حتّي تشنه، کمتر به درس توجّه ميکنند.
☻ سعي کنيد اضطراب و افسردگي دانشآموزان را از بين برده و روحيهي آنان را تقويت نماييد؛ زيرا استرس و افسردگي بر يادگيري، اثر منفي ميگذارد.
☻ ورزش و بازي، موجب افزايش دقّت کودکان ميشود.
☻ اگر مطالبي که تدريس ميشوند، همراه با تصوير باشند، بر ميزان يادگيري دانشآموزان تأثير بيشتري خواهند داشت.
☻ معلّم بايد در دانشآموزان، ايجاد انگيزه کند. زيرا نداشتن انگيزه، از علل بيدقّتي است.
☻ خنده باعث آرامش و نيز تمرکز حواس ميشود و باعث ميشود که دانشآموزان، سريعتر ياد بگيرند و بيشتر دقّت نمايند.
☻ نوشتن با قلم، طبيعيتر و بهتر از تايپ کردن است؛ بنابراين در تکاليفي که به دانشآموز داده ميشود، اين موضوع را حتماً رعايت کنيد.
☻ تصوّرات منفي و خيالپردازيها، ميزان دقّت کودکان و نوجوانان را کاهش ميدهد.
☻ معلّم با طرح سؤالهاي مختلف، بر قدرت تفکّر و افزايش دقّت دانشآموزان، نقش بسزايي خواهد داشت.
☻ از دانشآموزان بخواهيد در هنگام خواندن مطالب، زير آن خط بکشند و يا انگشت خود را زير کلمات بگذارند و شمرده شمرده بخوانند.
☻ علاقه داشتن نسبت به يادگيري يک مطلب، سبب افزايش تمرکز ميشود.
منبع : کتاب «کارمايهي معلّمان در گذر ياددهي – يادگيري» - انتشارات مدرسه
عضو سازمان نظام روانشناسی و مشاوره